Brand aan de rand van Europese steden

De bosbranden in Spanje en Frankrijk stellen de verdedigingsstrategieën van verzekeraars tegen secundaire risico’s op de proef schrijft Morningstar in een uitgebracht commentaar. De bosbranden zijn uitgegroeid tot een van de meest ingrijpende brandrampen in Europa van de afgelopen jaren. Op 26 juli waren in Frankrijk al meer dan 220.000 mensen geëvacueerd. In Spanje zijn meer dan 75.000 mensen geëvacueerd en is aan ongeveer 30.000 mensen opgedragen ter plaatse te schuilen.

De branden in de Spaanse provincies Madrid, Ávila en Toledo hebben meer dan 45.000 hectare verwoest, terwijl het Franse brandfront is opgerukt tot op ongeveer 15 kilometer van Bordeaux. Frankrijk heeft sinds het begin van het jaar 98.000 hectare verbrande oppervlakte geregistreerd, terwijl het totaal in Spanje sinds het begin van het jaar de 150.000 hectare heeft overschreden.

Hoewel de gevolgen voor de verzekeringssector nog onzeker zijn, zijn de gevolgen voor mens en milieu nu al ernstig. Naar mening van Morningstar zal de uiteindelijke verzekerde schade minder afhangen van het verbrande gebied dan van de vraag of de vlammen dichtbevolkte gemeenschappen en hoogwaardige commerciële gebieden bereiken. De nabijheid van Bordeaux vergroot de kans op schadeclaims met betrekking tot woningen, toerisme, wijngerelateerde bedrijven, transport en bedrijfsonderbreking. In Spanje vormen gemeenschappen ten westen van Madrid een vergelijkbaar risico op accumulatie van verzekerde waarden.

Morningstar verwacht dat de huidige branden negatieve maar beheersbare kredietimplicaties zullen hebben voor grote,
gediversifieerde Europese verzekeraars. De meeste verzekeraars gingen het brandseizoen van 2026 in met een solide kapitaalbasis en liquiditeit. Franse schadeverzekeraars rapporteerden voor 2025 een gecombineerde ratio van 95,3% en een totale Solvency II-ratio van 299%. Meer in het algemeen meldde de Europese Autoriteit voor Verzekeringen en Bedrijfspensioenen dat Europese verzekeraars en herverzekeraars gedurende heel 2025 goed gekapitaliseerd en winstgevend bleven.

Deze financiële kracht biedt een aanzienlijke buffer. De huidige situatie verschilt ook van de bosbranden in Los Angeles in 2025
bosbranden in Los Angeles in 2025, waar een hoge concentratie van hoogwaardig onroerend goed ongeveer 40 miljard dollar aan verzekerde schade veroorzaakte. Spanje en Frankrijk hebben over het algemeen een minder brandbaar woningbestand, en de grootste verbrande gebieden bestaan voornamelijk uit bos of landelijk gebied. Bomen, aanplantingen en onbebouwde grond zijn vaak niet verzekerd of uitgesloten van standaard eigendomsdekking, waardoor de economische schade bij deze gebeurtenis aanzienlijk hoger kan uitvallen dan de verzekerde schade.

Niettemin zou een brand die de voorsteden van Bordeaux of dichtbebouwde gebieden in de buurt van Madrid bereikt, een landelijke brand kunnen doen uitgroeien tot een stedelijke vuurzee. Rook, as, schade door brandbestrijding, extra kosten voor huisvesting en evacuatiebevelen zouden de schadeclaims kunnen uitbreiden tot buiten de gebouwen die direct door de vlammen zijn getroffen.
Verliezen door bedrijfsonderbreking zouden ook aanzienlijk kunnen zijn voor toerisme-, wijn- en transportbedrijven tijdens het hoogseizoen in de zomer. Kleinere verzekeraars met geconcentreerde vastgoedportefeuilles en hoge netto-eigenrisico’s zouden kwetsbaarder zijn dan gediversifieerde concerns.

Openbare rampenregelingen bieden beperkte bescherming
De verdeling van verliezen tussen de staat en particuliere verzekeraars is een belangrijke overweging voor de kredietwaardigheid. In Spanje dekt het Consorcio de Compensación de Seguros (het Consorcio) persoonlijke ongevallen die worden opgelopen door mensen die deelnemen aan de bestrijding van bosbranden. Verzekerde materiële schade en de meeste andere persoonlijke verliezen als gevolg van bosbranden blijven echter voor rekening van particuliere verzekeraars. Dit verschilt van andere buitengewone risico’s zoals overstromingen, aardbevingen en bepaalde andere risico’s die door het Consorcio worden gedekt.

In Frankrijk is de situatie vergelijkbaar. Bosbranden worden over het algemeen behandeld als een verzekerbaar brandrisico in plaats van als een gebeurtenis die onder de publiek-private regeling voor natuurrampen valt. Branddekking is opgenomen in standaard multirisico-woningverzekeringen en dekt doorgaans schade veroorzaakt door brand, rook, explosies, reddingsoperaties en eerste noodmaatregelen. Indirecte kosten zoals tijdelijke huisvesting of gederfde huur zijn afhankelijk van de polisvoorwaarden, terwijl bomen en aanplantingen doorgaans zijn uitgesloten, tenzij ze specifiek zijn verzekerd.

Door deze regelingen blijven particuliere verzekeraars en herverzekeraars verantwoordelijk voor de meeste verzekerde schadeclaims
met betrekking tot eigendommen. Ook de verzekeringspenetratie is ongelijk verdeeld. De dekkingsgraad van inboedelverzekeringen in Spanje ligt volgens de OESO dicht bij 80%, maar is doorgaans lager in landelijke gebieden waar de blootstelling aan bosbranden groter is. Als indicatie van de beschermingskloof: de branden in Spanje in 2025 veroorzaakten naar verluidt bijna 5 miljard euro aan economische schade, maar de verzekeringsuitkeringen bleven ruim onder 1 miljard euro.

Herverzekering vormt een buffer, maar de totale bescherming zal op de proef worden gesteld
De herverzekeringsmarkt biedt aanzienlijke bescherming. Het wereldwijde herverzekeringskapitaal bereikte eind eerste kwartaal 2026 een recordhoogte van 790 miljard dollar. Bij de verlengingen in juni en juli behaalden afnemers van catastrofeverzekeringen voor onroerend goed prijsverlagingen met dubbele cijfers en betere voorwaarden, aangezien de capaciteit de vraag overtrof. Dit zou Europese verzekeraars moeten helpen om gematigde verliezen door bosbranden op te vangen zonder noemenswaardige kapitaaldruk.

Bosbranden vormen echter vaak een frequentie- en aggregatieprobleem in plaats van een enkele piekgebeurtenis. Meerdere middelgrote branden kunnen catastrofebudgetten uithollen, de jaarlijkse geaggregeerde dekkingen uitputten en herstelpremies activeren, zelfs wanneer geen enkele gebeurtenis een hoge excess-of-loss-laag bereikt. Gebeurtenisdefinities kunnen van invloed zijn op de vraag of gelijktijdige of samengevoegde branden worden behandeld als één gebeurtenis of als meerdere. Claims voor rookschade, evacuatie en bedrijfsonderbreking kunnen zich ook langzaam ontwikkelen, waardoor het risico op „loss-creep“ toeneemt.

Morningstar verwacht een grotere differentiatie bij de verlengingen in januari 2027. Door schade getroffen programma’s of portefeuilles met zwakke locatiegegevens kunnen te maken krijgen met hogere eigen risico’s of strengere totale dekkingslimieten. Portefeuilles
die worden ondersteund door gedetailleerde geospatiale gegevens, risicogebaseerde prijsstelling en geloofwaardige risicobeperkende maatregelen zouden aantrekkelijk moeten blijven. Door de overvloedige herverzekeringscapaciteit is een brede verharding van de markt alleen al door deze branden onwaarschijnlijk, maar een ernstige schade in stedelijke gebieden of extra Europese rampen zouden de verzachtingscyclus kunnen stoppen.

Een kredietwaarschuwing over de veranderende geografie van bosbranden in Europa
De verschuiving van het bosbrandrisico naar stedelijke en commerciële concentraties is onze grootste zorg vanuit kredietperspectief. AXA Climate schat dat het gemiddelde aantal dagen met een hoog bosbrandrisico rond geselecteerde Franse steden tegen 2050 met bijna 70% zou kunnen stijgen. Het seizoen van 2025 in Spanje was het ergste in drie decennia, waarbij bijna 355.000 hectare in vlammen opging. De huidige branden tonen aan dat historische schadecijfers wellicht een zwakke leidraad vormen voor toekomstige blootstelling, aangezien brandseizoenen langer duren en het grensgebied tussen natuur en bebouwde omgeving zich uitbreidt.

Verzekeraars zullen het risicobeheer op locatieniveau moeten versterken, preventie in hun prijsstelling moeten meenemen,
en met overheden moeten samenwerken op het gebied van landgebruik, vegetatie, het vergroten van de veerkracht van gebouwen en vroegtijdige detectie. Voor lopend achten wij een impact op de kredietrating van grote en gediversifieerde verzekeraars onwaarschijnlijk. Die beoordeling zou veranderen als de branden uitgebreide stedelijke verwoesting zouden veroorzaken, de jaarlijkse dekking voor rampen zouden uitputten, of de winstgevendheid en het kapitaal van de verzekeringsactiviteiten wezenlijk zouden verzwakken.

Het volledige commentaar getiteld 'Fire at Europe's Urban Edge: Wildfires in Spain and France Test Insurers' Secondary Peril Defences' van Morningstar | DBRS is te downloaden als pdf vanaf deze webpagina. Hiervoor dient daar een account te worden aangemaakt.