RiFD signaleert verder herstel intermediaire markt

Het Ratinginstituut Financieel Dienstverleners (RiFD) publiceert regelmatig actuele, cijfermatig onderbouwde, ontwikkelingen en trends in de intermediaire markt. Dit keer komt het RiFD met een rapport dat de ontwikkelingen weergeeft over de laatste 3 jaar.

Samenvattend en opvallend 
  • Aantal intermediairs daalt, maar omvang neemt toe
  • Groei werkgelegenheid, ondanks fusies en overnames. Dit duidt op omzetgroei van de sector
  • Tempo waarmee de volmachtmarkt daalt, qua aantallen volmachten en gevolmachtigden, neemt aanzienlijk af
  • De sector wordt gezonder, vooral de liquiditeit van de intermediairs is sterk verbeterd
  • Bijna 500 (4,3% van het totaal) nieuwe bestuurders en 430 (3,7% van het totaal) nieuwe beleidsbepalers in de sector in 2017
Aantal intermediars daalt, aantal FTE stijgt
De intermediaire markt krimpt nog steeds qua aantallen. Maar als we de cijfers die het RiFD beschikbaar heeft goed bestuderen dan verandert er onderhuids veel. De krimp van het aantal intermediairs neemt per saldo af (-2% in 2017 t.o.v. -4% in 2016) en het aantal toetreders (189 in 2017 t.o.v. 169 in 2016) neemt weer verder toe.
 
Het aantal kantoren neemt wel af naar 6.424 (was 6.581 in 2016). Echter de werkgelegenheid groeit voor het tweede achtereenvolgende jaar (+240 FTE). Dat wil zeggen dat de overgebleven kantoren in FTE groeien, ondanks de fusies en overnames die we zagen in 2017 waarbij juist in de regel afscheid wordt genomen van medewerkers. Groei van de werkgelegenheid duidt op groei van de sector. Er werken nu bij benadering (de opgave bij de KvK loopt vaak achter) 33.000 FTE in de sector. Gemiddeld werken er nu 5,1 FTE op een kantoor. Een geringe groei van het gemiddelde ten opzichte van 2016 (4,9 FTE). De gemiddelde omzet in de sector bedraagt (heel) grofweg € 100.000 per FTE. Dat betekent dat de totale omzet van de financiële adviesmarkt ongeveer € 3,3 miljard bedraagt.
 
Marktstructuur verandert 
Het aantal concerns, intermediairs met aangesloten instellingen, is in 2017 licht afgenomen van 454 naar 443. Gemiddeld heeft een concern ruim 3 aangesloten instellingen (intermediairs die onder dezelfde vergunning werken). Het totaal aantal aangesloten instellingen neemt wat af naar 1.398 (was 1.438). Het aantal aangesloten instellingen zal voornamelijk verder afnemen, doordat als gevolg van juridische fusies  entiteiten verdwijnen. De grote kantoren worden dus steeds groter. Er vindt een verdere concentratie plaats in de sector.
 
Van de startende kantoren profileert 75% zich als een gespecialiseerd kantoor. De specialisatie betreft veelal advies over een bepaald product of productgroep (pensioen, hypotheken, schadeverzekeringen) of een bepaald marktsegment (MKB, particulieren) of specifieke dienstverlening (financial planning, vergelijken, serviceproviding). Ook in 2017 zijn weer de meeste gespecialiseerde nieuwkomers als hypotheekadviseurs gestart. Opvallend is dat ook veel kantoren zich als schadekantoor of financial planner positioneren.
 
Het aantal gevolmachtigden (260) is met bijna 4% afgenomen. In 2016 bedroeg de daling nog 10%. De indikking van de volmachtmarkt lijkt dus gestopt en stabiliseert zich. Dit kan zijn omdat de kleinere volmachtkantoren al grotendeels zijn overgenomen.
 
De daling van het totaal aantal afgegeven volmachten (-8 naar 1.737 in 2017) door verzekeraars is gering en lijkt zich te stabiliseren. Vooral het wegvallen van Aegon en Dela als volmachtgever zat in de cijfers van 2016 verwerkt.
 
Sector gezonder 
De gezondheid van de sector is verder verbeterd. Het percentage bedrijven met een onvoldoende credit rating (verhoogd risico) is gedaald tot 15,6% (was 19,9% in 2016 en 22% in 2015). Dit zijn in totaal toch nog ruim 1.000 kantoren. Wat echt opvalt, zijn de sterk verbeterde betaalscores in 2017. In totaal 6,9% van de intermediairs betaalt vertraagd, terwijl dit in 2016 met 15% nog meer dan het dubbele was. Kennelijk is de liquiditeit door de resultaten in 2016 en 2017 sterk verbeterd.
 
Dit laatste wordt ook bevestigd door de gedeponeerde jaarcijfers. Het percentage bedrijven met een negatief werkkapitaal, een maat voor de liquiditeit, is gedaald van 30,3% naar 21,4%. Op zich nog hoog, veelal veroorzaakt door de rekening-courant verhouding met verzekeraars. Ook het percentage bedrijven met een negatief eigen vermogen is verder gedaald naar 19,1% (was 22,4%). We moeten ons realiseren dat de verbetering gebaseerd is op de cijfers 2016 ten opzichte van 2015. De huidige werkelijkheid is waarschijnlijk nog beter.

Nu de cijfers beter zijn daalt ook het percentage intermediairs dat niet deponeert bij de Kamer van Koophandel spectaculair naar 2%. Dat was in 2016 nog 15%. Kennelijk wil men alleen goede cijfers laten zien.
 
RiFD heeft ook de in de nieuwe VSV (Voorbeeld samenwerkingsovereenkomst Volmacht, overeengekomen tussen NVGA en het Verbond) voor gevolmachtigden (assuradeuren) vastgelegde normen voor solvabiliteit en liquiditeit tegen het licht gehouden. Het blijkt dat maar liefst 30% van de gevolmachtigden (was 33% in 2016) niet aan de solvabiliteitsnorm van 20% (eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal) voldoet. Wanneer de VSV-normen zijn overgenomen in de volmachtovereenkomst is dus bij 30% van de gevolmachtigden de verzekeraar gerechtigd het accountantsrapport van de intermediaire bedrijven in de groep op te vragen.
 
Dynamiek in de sector
De snelheid waarmee veranderingen in de sector kunnen worden doorgevoerd is o.a. afhankelijk van de dynamiek in de sector. Een maat voor fusies en herstructureringen is onder meer het aantal wijzigingen van eigenaren c.q. de hoogste concernrelatie. Dit waren er 349 in 2017, ofwel 4,4% van het totaal. In 2016 waren dit er 326.
 
Een maat voor de doorstroming in de sector is het aantal bestuurderswisselingen. Dit waren er 497 in 2017, 4,3% van het totaal aantal bestuurders. In 2016 waren dit nog 582 (5,1% van het totaal). Een andere maat voor de doorstroming van relevante mensen is de wijziging van het aantal beleidsbepalers. Dit waren er 430 in 2017 (3,7% van het totaal). In 2016 waren dit er 325 (3,5% van het totaal). We zien dus dat de dynamiek relatief stabiel is ten opzichte van 2016.

Eerder verschenen onder meer:
 de vergelijking intermediaire markt 2016 met 2015 en de specials: Leeftijd bestuurders en Aandeel vrouwelijke bestuurders.
 
 
 
 
 
 
Margret Wallaard - bron RIFD
Geplaatst op 09-05-2018