Aanslag: 7 adviezen aan burgemeesters

"Terrorisme is op dit moment in Europa – en dus ook in Nederland – een verschijnsel waar we rekening mee moeten houden. Juist ook lokale bestuurders kunnen leren van aanslagen die hebben plaatsgevonden", schrijft het IFV bij het publiceren van de handreiking ‘Veerkrachtig omgaan met aanslagen: een advies voor bestuurders’. Alle burgemeesters (op de foto burgemeester Lamers van Schiedam) krijgen een exemplaar van de handreiking.

 
In de publicatie geven de auteurs een aantal adviezen aan lokale bestuurders. De volgens IFV belangrijkste zeven adviezen zijn:
  • ​Realiseer steeds dat terrorisme tot doel heeft chaos en verdeeldheid te zaaien. Goede reacties en maatregelen dragen bij aan een snel herstel en kunnen deze chaos en verdeeldheid beperken.
  • Ondanks de enorme maatschappelijke impact van aanslagen zien wij gelukkig ook dat gemeenschappen zich nadien weer (soms zelfs opvallend snel) herstellen. Er is veel veerkracht in de samenleving. Tegelijkertijd kunnen sommige gevolgen soms lang doorwerken.
  • Ten onrechte bestaat bij velen het beeld dat de aanpak van terrorisme (vooraf maar ook na een aanslag) primair de verantwoordelijkheid van het Rijk is. Juist lokale bestuurders spelen een grote rol in het sturen en stimuleren en na een aanslag ‘zichtbaar leidinggeven aan de samenleving’.
  • De effecten van aanslagen zijn op zeer uiteenlopende terreinen zichtbaar. Van het individueel welbevinden en de economie tot veranderingen in de criminaliteit en burgerlijke vrijheden.
  • Voorbereiding is het halve werk: investeer in personen en netwerken die u na een aanslag nodig kunt hebben.
  • Denk eens na wat u in uw rol als lokale autoriteit zou doen (feitelijke en symbolische maatregelen) en zeggen (welke woorden, welke frames), als één van de recente buitenlandse aanslagen zich bij u zou hebben voorgedaan.
  • Na een aanslag: stimuleer positieve coping-mechanismen (saamhorigheid, het goede laten zien, mooie voorbeelden, de waarde van de hulpdiensten) en probeer negatieve coping-mechanismen af te remmen (begrip tonen voor de zo logische angst en boosheid, maar deze tegelijkertijd wel temperen).

Lector Crisisbeheersing van het IFV (Instituut Fysieke Veiligheid), Menno van Duin, en lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid van Hogeschool Inholland Marnix Eysink Smeets schreven de handreiking ‘Veerkrachtig omgaan met aanslagen: een advies voor bestuurders’. Lokale bestuurders kunnen de impact van een terroristische aanslag in hun gemeente beperken. Van Duin en Eysink Smeets concluderen dat op basis van hun gecombineerde wetenschappelijke inzichten en analyse van internationaal onderzoek naar de impact van diverse aanslagen. 
 
In hun handreiking geven Van Duin en Eysink Smeets lokale bestuurders inzicht in de maatschappelijke effecten van een aanslag en concrete handelingsperspectieven om nadelige gevolgen van een terroristische aanslag tegen te gaan. Eysink Smeets wil zich met deze publicatie richten op de gevolgen van een aanslag: “Momenteel zijn de inspanningen vooral gericht op het voorkomen van een aanslag. Dat is natuurlijk zinvol, maar de praktijk leert dat er desondanks toch zo nu en dan een aanslag lukt. Het is daarom zaak ook aandacht te geven aan het voorkomen van de impact van aanslagen.” 
 
De lokale bestuurder speelt een essentiële rol in de maatschappelijke effecten die kunnen na-ijlen, zoals ‘hate crimes’, het aantasten van het welzijn van bevolkingsgroepen en economische gevolgen voor plaatsen met een belangrijke toeristenindustrie. “Vaak wordt gedacht dat bij een aanslag alle verantwoordelijkheid bij de minister van Veiligheid en Justitie ligt. Maar burgemeesters hebben in zo’n geval zeker hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden”, zegt Van Duin. 
 

 
Bronnen: IFV; Jan Schrijver (foto)
Geplaatst op 05-07-2017


Share on: