Veel wasdrogers en hun fabrikanten zijn niet pluis

Wasdrogers vliegen spontaan in brand, ook als elke dag 'pluis' verwijderd wordt, zo waarschuwt contra-expert Eric Horssius (Krantz & Polak RESOLVE). Honderdduizenden elektrische wasdrogers die in Nederland gebruikt worden, vormen een groot en levensgevaarlijk brandrisico. Een betoog van mr. Eric Horssius, die zich boos maakt over de onverschilligheid bij een aantal fabrikanten.

Tijdens een parlementair debat in het Verenigd Koninkrijk (VK) bleek dat het geval te zijn voor wasdrogers die door Whirlpool worden gemaakt. Ook in Nederland worden deze drogers verkocht onder die naam en merken als Hotpoint, Indesit, Proline. Bauknecht is eveneens een merk dat door Whirlpool wordt gevoerd. Er is overigens voldoende reden om aan te nemen dat ook andere merken drogers een groot brandrisico vormen.

Het Amerikaanse bedrijf liet in november 2015 een veiligheidsalarm uitgaan, waarin bekend werd gemaakt dat miljoenen in de VK verkochte machines tussen 2004 en 2015 een vergroot brandrisico opleverem. Het was Whirlpool gebleken dat tijdens het drogen textieldeeltjes van het wasgoed (“pluis”) in contact kon komen met het verwarmingselement van de machine. Klaarblijkelijk waren de pluisfilters, die het pluis verzamelen voordat het terechtkomt in de aan- en afvoerkanalen van de lucht die over het verwarmingselement worden geleid, niet voldoende in staat om al het pluis tegen te houden. Belangrijk daarbij is dat vastgesteld is dat het grondig schoonmaken en ijverig schoonhouden van het zichtbare pluis op de filters, niet voldoende is om brand te voorkomen.

Aanvankelijk werd door het bedrijf gesteld dat consumenten de drogers konden blijven gebruiken, mits de gebruikers “toezicht zouden houden op het droogproces”. Over de manier waarop er dan “toezicht moest worden gehouden” werd niets meegedeeld. Het laat zich raden dat van dat toezicht niet veel terechtkwam: wie heeft het vermogen om toe te zien op de buitenkant van een wasdroger als deze zijn anderhalf uur durende droogproces afwikkelt? Vijftien maanden later, in februari 2017, veranderde het advies in een dwingend “Stoppen met het gebruiken van deze machines!”

Vastgesteld is dat in het VK meer dan 700 gezinnen, waarvan sommigen onverzekerd tegen brandschade, bezittingen door brand zijn verloren en zelfs uit hun woning zijn verdreven door schade veroorzaakt door deze machines. Vanzelfsprekend houdt het bij de landgrenzen niet op: wasdrogers die onvoldoende pluis weghouden bij het verwarmingselement hebben ook in Nederland forse brandschade veroorzaakt. Voor zover bekend bij mij zijn daar geen mensenlevens bij te betreuren geweest, maar is het nog langer verantwoord om te wachten op de combinatie van de was drogen in de nachtelijke uren, brand en dat door de rookontwikkeling de slapende bewoners niet op tijd de woning kunnen verlaten? Opmerkelijk is het verschil in bescherming van consumenten in het ene afzetgebied van de drogers en het andere. In de Verenigde Staten worden bijvoorbeeld hoge boetes opgelegd als fabrikanten ondeugdelijk ontworpen zaken verkopen en onvoldoende waarschuwen en de zaken terugroepen bij gebleken incidenten. In Europa, althans Nederland, volstaat het om te beweren dat “veiligheid een grote prioriteit heeft in het bedrijf, dat de kans op schade minuscuul klein is, terwijl schade over het algemeen te wijten is aan het onvoldoende onderhouden van de machine en overigens de oorzaak van de brand niet meer te herleiden is tot onze machine”.

Nog cynischer is het om bedrijven die een machine met een dergelijk ontwerpfout in de markt zetten op een persconferentie te horen meedelen dat “alle maatregelen in overeenstemming zijn met de letter van de Wet en de toepasselijke voorwaarden van de Consumenten Autoriteiten”. Ook uit eigen brandonderzoek blijkt dat het schoonhouden en onderhouden van de droger NIET het probleem vormt: de pluis die opgevangen wordt is juist niet de boosdoener, ook al zit dat een centimeter dik op de pluisvangers. Het is de pluis die - onzichtbaar voor het oog - terechtkomt in het gedeelte met het verwarmingselement. De samenstelling van het pluis is dusdanig dat dit bij geringe warmte (kamertemperatuur!) al kan ontbranden en dan tot brand kan leiden als bijvoorbeeld het droge wasgoed door het ontstane vuur in brand raakt.

Het is niet overdreven om te stellen dat elektrische apparaten, aangesloten op het elektriciteitsnet, altijd een brandrisico zullen vormen. Dat geldt voor de apparaten van deze fabrikant, maar vanzelfsprekend ook van andere fabrikanten. Uit individueel brandonderzoek is gebleken dat ook wasdroogapparaten van andere merken de inleiders vormden van (grote) woningbranden. Het punt is dat de bescherming van mensenlevens bij verhoogde en te kennen risico’s momenteel te wensen overlaat. Ik laat betreurenswaardige incidenten als een –te vlotte-beschuldiging van brandstichting, omdat “de bewoner alleen thuis was, van inbraak niet gebleken is, en de allesvernietigende brand wel gesticht moet hebben die immers begonnen is in de wasruimte” (!) even voor wat het is (dat betrof een geval in Sint Oedenrode, waarbij uiteindelijk de verzekerde Van den Akker door de rechter in het gelijk is gesteld; zie uitspraak).

Los van de financiële schade die het de gemeenschap kost om voor dergelijke branden uiteindelijk de rekening te betalen, is het de kans op verlies van mensenlevens die onverdraagbaar moet zijn om dergelijke producten nog langer toe te laten op de Nederlandse markt. Tenminste is het onverdraagbaar dat aansprakelijke partijen niet worden aangepakt. Dat zij niet zodanig worden geconfronteerd met de schade van brand dat artikelen worden terugroepen. Op z'n minst zouden producten prompt ontdaan moeten worden van hun fabricagefouten. Nalatige partijen dienen actief aangesproken te worden. Waarom promte en resolute acties veelal uitblijven? Die gaan namelijk geld, veel geld, kosten aan deze bedrijven. Maar alleen zo kunnen in de praktijk dergelijke praktijken en met name het cynisme om met mensenlevens te spelen, een halt worden toegeroepen.

 
Bron: Eric Horssius (Krantz & Polak RESOLVE)
Geplaatst op 02-05-2017